الشيخ محمد علي الگرامي القمي
303
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
مسئله 1774 - كسى كه بايد براى كفارهء يك روز ، شصت فقير را طعام بدهد اگر به شصت فقير دسترسى دارد كافى نيست به هر كدام از آنها بيشتر از يك « مُدّ » كه قبلًا توضيح داده شد طعام بدهد ، يا يك فقير را بيشتر از يك مرتبه سير نمايد . ولى چنانچه انسان اطمينان داشته باشد كه فقير ، طعام را به عيالات خود مىدهد يا به آنها مىخوراند تا سير شوند مىتواند براى هر يك از عيالات فقير اگر چه صغير باشند يك « مُدّ » به آن فقير بدهد . مسئله 1775 - كسى كه قضاى روزه رمضان را گرفته ، اگر بعد از ظهر عمداً كارى كه روزه را باطل مىكند انجام دهد بايد به ده فقير هر كدام يك « مُدّ » طعام بدهد و اگر نمىتواند بايد سه روز روزه بگيرد و بنابر احتياط واجب سه روز پى در پى باشد و بنابر احتياط مستحب خوب است به جاى ده فقير ، شصت فقير را طعام بدهد . جاهايى كه فقط قضاى روزه واجب است مسئله 1776 - در چند صورت فقط قضاى روزه بر انسان واجب است و كفّاره واجب نيست : اوّل : آنكه عملى كه روزه را باطل مىكند بجا نياورد ولى نيّت روزه نكند ، يا ريا كند ، يا قصد كند كه روزه را باطل كند - ولى كارى نكند - . دوّم : آنكه در ماه رمضان غسل جنابت را فراموش كند و با حال جنابت يك روز يا چند روز روزه بگيرد . سوّم : آنكه در ماه رمضان بدون اينكه تحقيق كند صبح شده يا نه ، كارى كه روزه را باطل مىكند انجام دهد ، بعد معلوم شود صبح بوده . و نيز اگر بعد از تحقيق با اينكه گمان پيدا كرده كه صبح شده ، كارى كه روزه را باطل مىكند انجام دهد بعد هم معلوم شود صبح بوده است . بلكه اگر بعد از تحقيق شكّ كند كه صبح شده يا نه و كارى كه روزه را باطل مىكند انجام دهد بعد معلوم شود صبح بوده نيز بنابر احتياط واجب قضاى آن روزه را بگيرد . ولى اگر بعد از تحقيق گمان يا يقين كند كه صبح نشده و چيزى بخورد و بعد معلوم شود صبح بوده قضا واجب نيست . چهارم : آنكه كسى بگويد صبح نشده و انسان به گفتهء او كارى كه روزه را باطل مىكند انجام دهد ، بعد معلوم شود صبح بوده است . پنجم : آنكه كسى بگويد صبح شده و انسان به گفتهء او يقين نكند ، يا خيال كند شوخى مىكند و كارى كه روزه را باطل مىكند انجام دهد بعد معلوم شود صبح بوده است .